ข้อกำหนด 6.1.2 ของ ISO 45001 กำหนดให้องค์กรต้องมีกระบวนการบ่งชี้อันตราย (Hazard Identification) อย่างต่อเนื่องและเป็นเชิงรุก ครอบคลุมทั้งสภาวะการทำงานปกติและผิดปกติ กิจกรรมของผู้รับเหมาและผู้มาเยือน ตลอดจนปัจจัยด้านมนุษย์และองค์กร (Human and Organizational Factors)
ประเภทของอันตรายที่มักถูกมองข้าม
นอกเหนือจากอันตรายทางกายภาพที่มองเห็นได้ชัดเจน เช่น เครื่องจักรกล สารเคมี หรือที่สูง มาตรฐานยังให้ความสำคัญกับอันตรายด้านการยศาสตร์ (Ergonomics) และอันตรายด้านจิตสังคม (Psychosocial Hazards) เช่น ความเครียดจากภาระงาน ความรุนแรงในที่ทำงาน หรือการคุกคามทางเพศ ซึ่งองค์กรไทยจำนวนมากยังไม่ได้นำมาบรรจุในกระบวนการประเมินความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ
ลำดับชั้นการควบคุมความเสี่ยง
เมื่อบ่งชี้อันตรายและประเมินระดับความเสี่ยงแล้ว มาตรฐานกำหนดให้องค์กรพิจารณามาตรการควบคุมตามลำดับชั้น (Hierarchy of Controls) โดยเริ่มจากการขจัดอันตรายออกไปทั้งหมด (Elimination) การทดแทนด้วยสิ่งที่มีความเสี่ยงต่ำกว่า (Substitution) มาตรการเชิงวิศวกรรม (Engineering Controls) มาตรการเชิงบริหารจัดการ (Administrative Controls) และการใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) เป็นลำดับสุดท้าย ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการข้ามไปใช้ PPE เป็นมาตรการแรกโดยไม่พิจารณาทางเลือกที่มีประสิทธิผลสูงกว่าก่อน
การรักษาความต่อเนื่องของกระบวนการ
การบ่งชี้อันตรายไม่ใช่กิจกรรมที่ทำครั้งเดียวแล้วจบ แต่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงกระบวนการทำงาน เครื่องจักรใหม่ หรือภายหลังเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุการณ์เกือบเกิดอุบัติเหตุ องค์กรที่มีวุฒิภาวะสูงจะผนวกการบ่งชี้อันตรายเข้าเป็นส่วนหนึ่งของการประชุมความปลอดภัยประจำวันหรือประจำสัปดาห์อย่างสม่ำเสมอ
