ต่างจากผลิตภัณฑ์อาหารบางประเภทที่ต้องผ่านกระบวนการขออนุญาตอย่างละเอียด เครื่องสำอางในประเทศไทยอยู่ภายใต้ระบบการควบคุมแบบจดแจ้ง (Notification-Based System) ซึ่งเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับมาตรฐานอาเซียนด้านเครื่องสำอาง โดยผู้ประกอบการมีหน้าที่แจ้งรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ต่อสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และรับผิดชอบความถูกต้องของข้อมูลที่แจ้งด้วยตนเอง
เลขจดแจ้ง 10 หลักคืออะไร
เมื่อการจดแจ้งเสร็จสมบูรณ์ ผู้ประกอบการจะได้รับเลขที่ใบรับแจ้งจำนวน 10 หลัก ซึ่งต้องแสดงบนฉลากผลิตภัณฑ์ตามรูปแบบที่กฎหมายกำหนดอย่างเคร่งครัด เลขนี้ทำหน้าที่เป็นดัชนีอ้างอิงให้หน่วยงานกำกับดูแลและผู้บริโภคสามารถตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์ผ่านระบบฐานข้อมูลของ อย. ได้
ข้อกำหนดฉลากที่ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด
ฉลากเครื่องสำอางต้องแสดงข้อมูลสำคัญครบถ้วน ได้แก่ ชื่อผลิตภัณฑ์ ประเภทหรือชนิดของเครื่องสำอาง วิธีใช้ ส่วนประกอบตามชื่อสากล คำเตือนที่จำเป็น เดือนปีที่ผลิต เลขที่แสดงครั้งที่ผลิต และชื่อที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการแสดงส่วนประกอบไม่ครบถ้วนตามลำดับความเข้มข้น หรือการใช้คำโฆษณาสรรพคุณที่เกินจริงบนฉลากซึ่งอาจเข้าข่ายผิดกฎหมาย
ความรับผิดชอบภายหลังการจดแจ้ง
สิ่งที่ผู้ประกอบการมักมองข้ามคือ ระบบจดแจ้งไม่ได้หมายความว่า อย. ได้ตรวจสอบและรับรองความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์อย่างละเอียดล่วงหน้าเหมือนระบบขออนุญาต แต่เป็นระบบที่ผู้ประกอบการต้องรับผิดชอบความถูกต้องด้วยตนเอง และอาจถูกสุ่มตรวจสอบภายหลังได้ตลอดเวลา การเก็บเอกสารหลักฐานด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ไว้อย่างครบถ้วนจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง